Phát biểu của Đại biểu Quốc hội – Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Bình Dương Trương Thị Bích Hạnh góp ý Bộ luật lao động sửa đổi, tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIV

 

Từ sau kỳ họp thứ 7, để có thêm nhiều thông tin của các đối tượng chịu sự tác động của dự thảo Bộ luật lao động (BLLĐ) sửa đổi về các vấn đề còn ý kiến khác nhau, đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh đã tổ chức nhiều hoạt động lấy ý kiến thông qua tiếp xúc cử tri chuyên đề, khảo sát ý kiến công nhân lao động và các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Dương. Tại kỳ họp này, sau khi nghiên cứu báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Bộ luật lao động sửa đổi của Ủy ban thường vụ Quốc hội, tôi tham gia ý kiến vào 02 nhóm vấn đề sau:

1. Về thời giờ làm việc bình thường (tại Điều 105) và mở rộng khung thỏa thuận làm thêm giờ ( tại Điều 107 dự thảo Bộ luật lao động sửa đổi). Tôi đề nghị Bộ luật lao động sửa đổi lần này cần quy định giảm thời gian làm việc bình thường trong tuần không quá 44 giờ, với những lý do sau:

Thứ nhất, từ năm 2012, Bộ luật lao động đã đặt ra vấn đề khuyến khích doanh nghiệp áp dụng tuần làm việc 40 giờ. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp thực hiện rất ít. Hiện nay Việt Nam nằm trong nhóm các nước có thời giờ làm việc bình thường trong tuần cao nhất thế giới ( 48 giờ/tuần trở lên). Giảm giờ làm là xu hướng tiến bộ đang được  nhiều nước áp dụng và cũng là quan điểm của Ủy ban thường vụ Quốc hội tại báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Bộ luật lao động sửa đổi đã khẳng định giảm giờ làm là xu hướng tiến bộ, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển, tay nghề người lao động ngày càng cao, giá trị sản phẩm tăng lên, thời gian làm việc phải giảm xuống để đảm bảo sức khỏe và an toàn của người lao động.Tôi thống nhất cao với quan điểm này.

Thứ hai, giảm giờ làm trong tuần không chỉ đảm bảo cho người lao động được thêm giời gian nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động, cân bằng giữa công việc và gia đình, cải thiện chất lượng cuộc sống mà còn bình đẳng với khu vực nhà nước. Việt Nam đã thực hiện chế độ tuần làm việc 40 giờ từ năm 1999 đối với khu vực nhà nước. Trong 20 năm qua, quy định này đã tạo ra khoảng cách và sự phân biệt khá lớn giữa người làm công ăn lương trong khu vực Nhà nước và người lao động khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước. Tại các buổi tiếp xúc cử tri, đại đa số công nhân lao động tỉnh Bình Dương đề nghị giảm thời giờ làm việc trong tuần bằng khu vực nhà nước hoặc tối đa 44 giờ. Rất nhiều công nhân lao động đã gửi gắm và đề nghị Đoàn đại biểu Quốc hội phản ánh tiếng nói, nguyện vọng của người lao động đến Quốc hội tại kỳ họp này.

Tôi xin phép chuyển đến Quốc hội câu hỏi của công nhân lao động: “Chúng tôi không có thời gian, kiến thức để nghiên cứu lý do, nhưng không hiểu vì sao chúng tôi phải đi làm ngày thứ bảy trong khi các cô giáo được nghỉ và con của chúng tôi không biết gửi cho ai ?”


Thứ ba, thực tế tại Bình Dương, hiện có khoảng 50 doanh nghiệp đã áp dụng thời gian làm việc không quá 44 giờ trong tuần và có xu hướng tiếp tục giảm. Tôi đã trực tiếp khảo sát tại một số doanh nghiệp này cho thấy mặc dù đã áp dụng giờ làm từ 42 đến 44 giờ trong tuần nhưng năng suất lao động, tiền lương của người lao động không giảm, doanh nghiệp cũng không phải tuyển thêm lao động. Các doanh nghiệp này cho rằng giảm thời gian làm việc không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người lao động mà còn tăng lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp trong tuyển dụng lao động có tay nghề, người lao động yên tâm, gắn bó và nỗ lực hơn trong công việc, thúc đẩy doanh nghiệp cải tiến quy trình sản xuất, áp dung  khoa học,công nghệ để tăng năng suất lao động.

Cùng với quy định giảm thời giờ làm việc trong tuần không quá 44 giờ, theo tôi, Bộ luật lao động nên cho phép mở rộng khung thỏa thuận làm thêm giờ trong năm lên 400 giờ nhằm tạo điều kiện cho các bên thỏa thuận làm thêm khi có nhu cầu trên cơ sở tự nguyện. Điều quan trọng là cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, chế tài xử lý vi phạm để việc thỏa thuận làm thêm thật sự là sự tự nguyện của người lao động, không để tình trạng doanh nghiệp tổ chức thời giờ làm thêm giờ vượt quá quy định như thời gian vừa qua.

Điều băn khoăn lớn nhất đối với vấn đề giảm giờ làm đó là sẽ làm ảnh hưởng đến năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của cả doanh nghiệp và đất nước. Tuy nhiên, theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội năm 2019 cho thấy, tăng trưởng kinh tế đạt khá cao, năng suất lao động và chất lượng tăng trưởng được cải thiện, năng lực cạnh tranh toàn cầu của Việt Nam đang có bước cải thiện vượt bậc ( tăng 10 bậc so với năm 2018). Hơn nữa, trong xu thế của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, bên cạnh yếu tố sức lao động và thời giờ làm việc, yếu tố tác động nhiều nhất đến năng suất lao động chính là máy móc, công nghệ và năng lực quản trị của doanh nghiệp.

Trong báo cáo 30 năm thu hút đầu tư nước ngoài cho thấy, 80% doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng công nghệ ở mức trung bình, 14% sử dung công nhệ ở mức thấp và lạc hậu, chỉ có 5- 6% là sử dụng công nghệ cao, nhưng vẫn chủ yếu ở ngành gia công, lắp ráp. Đây mới chính là nguyên nhân năng suất lao động của lao động Việt Nam thấp hơn so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới. 

Theo tôi, đã đến lúc cần quy định giảm giờ làm trong tuần nhằm thúc đẩy các yếu tố tăng năng suất lao động, đáp ứng yêu cầu thể chế hóa các quy định của Hiến pháp 2013, Nghị quyết số 52-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp lân thứ tư và Nghị quyết số 20-NQ/TW về tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đó là “xử lý đúng đắn mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội và chăm lo xây dựng giai cấp công nhân; đảm bảo hài hòa lợi ích giữa công nhân, người sử dụng lao động, Nhà nước và toàn xã hội.

2.Về tuổi nghỉ hưu

Tôi không đủ thời gian để phân tích thêm, tuy nhiên qua lấy ý kiến, đại đa số công nhân lao động trực tiếp không đồng tình với lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu như dự thảo Bộ luật lao động sửa đổi và đề nghị giữ nguyên như hiện nay đối với công nhân lao đọng trực tiếp và một số ngành nghề đặc thù. Người lao động cho rằng với tính chất, điều kiện làm việc nặng nhọc, lao động chân tay là chủ yếu, người lao động sẽ không đủ sức khỏe làm việc nếu tăng tuổi nghỉ hưu, hơn nữa doanh nghiệp cũng không muốn sử dung lao động lớn tuổi năng suất lao động giảm và khó thích nghi với những cải tiến, đổi mới. Quốc hội cần cân nhắc thận trọng để quy định tuổi nghỉ hưu phù hợp với một sốđối tượng, ngành, lĩnh vực.

Tôi ủng hộ việc Bộ luật lao động sửa đổi được thông qua tại kỳ họp này nhưng phải trên cơ sở thảo luận thận trọng, kỹ lưỡng và thống nhất những vấn đề còn ý kiến khác nhauđể tạo sự ổn định của chính sách và đồng thuận trong xã hội.

Để lại bình luận
Tên đầy đủ *
Email *
Nội dung *